‏نمایش پست‌ها با برچسب ضرب المثل های محلی. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب ضرب المثل های محلی. نمایش همه پست‌ها

۱۳۹۰ تیر ۱۳, دوشنبه

ضرب المثل های مربوط به حرف " الف"

 1   ابا و قبا آدمی ره فیلسوف نموکونه
2   ابغه گرگ جغه
3   ابلگ گفت و احمق هم باور کد
4   ابروگشاده باش اگرچی که ده دست خو چیزی ندری
5   اثاثی خانه ده صاحب خانه هیچ کار نمیه؟؟؟
6   اجاره نشین خوش نشینه
7   اجل گشته بمیرد نه بیمار سخت
8   احتیاط باعث ناجته
9   احتیاط مادر اختراعه
10   احتطاط بهترین دوست آدم و حماقت مادر ان
11   احمد نبشه یارمه ، الله بسازه کارمه
12   احمق که استه شاخ و دم نده ره
13   احمق از کناه چی می فامه؟
14   اختر ده گذر
15   اخ دله تک تک پای می شنده
16   ارزو بی علت نیه و قمت هم بی حکمت
17   ارزان خری ، انبان خری
18   ارباب نیه و قشلاق بیرو
19   ار آدم خوب کار خوب و از آدم بد کاری بد
20   از آشپز خو و زن جوان بترس
21   از ارچیز که مندی مندی دیگه
22   از آولاد بد بودی شی ، نابودی شی زیه ده
23   از او کس بترس که او از خدا نمی ترسه
24   از ایل بور شوه و از دیگ نه
25   از ایله ششتو کار سامو نموشه بیرار
26   از ایله ششتو کده دختر زیدو خوبه
27   از بارش صبا و میمونی بیگا بترس
28   از بلده ی گل منت ره خار می کشه
29   از بنده تاشه موشه و از خدا نه
30   از بسم الله گفتو آو تیره نموشه
31   از بورو قد جارو جم مونه و از خانه قد چار شاخ باد مونه
32   از بی کفنی زنده منده
33   از بیخ بوته که بور نشده؟؟؟
34   از بیکاری بیگاری خوبه
35   از بیم بلا کده دم بلا زیه ده
36   از بیماری کده بیمار داری سخته
37   از بینی خو بلند اید گفته نموشه
38   از بیوه و اجه طلب کدویه
39   از پس خه بیگیر ده پیش خه بوخور
40   از پلیو کده الیو زیه ده
41   از پیرو گفتو از وجواند کار کدو
42   از تفنگ خالی دوکس می ترسه
43   از تفنگ تیره و از مدگیوشیر
44   از تو حرکت و از خدا برکت
45   از تو عباسی و ازمه رقاصی
46   از تیز آو نترس و از گم آو بترس
47   از طی چقق باله شد و ده طی ناوه ششت
48   از ثروتمند اسپ بخر و از فقیر زن بیگیر
49   از تجربه علم به دست میه
50   از جوانی تا پیری و از پیری تابکی؟؟؟؟
51   از جهان دیده کده جهان گشته باله یه
52   از چای شمه یه و از قوم هم عمه
53   از خانه اله شدی و از بورو هم تاله
54   از خرس و موی کندو؟؟؟
55   از خورده بیگیر و بدی ده نخورده ها
56   از خود خو زور توره دید زار شی میه و ناتوره دید قارشی
57   از خوردو کده دیدو باله یه
58   از خود خو گیله کو و ازمه نه
59   از خوشی ده پوست خو جای نموشه
60   از خیبره چیز یه ؟ یک ایبر
61   از خیرات سری کرم ، کادو آو موخوره
62   از دون شی هنوز بوی شیر میه ، کارهای شیره سیل کو
63   از داسو تابه داس 40 روز وخته
64   از دل موره ارچیز که از دیده بوره
65   از دوست نادو کده دشمن دانا بالیه
66   از دوست اشاره و ازمه ده سر دویدو
67   از دیوال کده موری شی کته
68   از روز بد کده نام بد خیلی بد استه
69   از ریش بککو و ده بروت پیون کو
70   از زخم کده پندیدگی شی زیاد موشه
71   از زدن کر و گرفتن کور خدانجات بدیه
72   از زمستو یک شاو و از پیرو یگ تاو
73   از زندگی منده و از اولاد نمنده
74   از دیوانه نه چیزی بخر و نه چیزی بده
75   از نان مه تو روستم شدی ، اخیر ده دم مه ستم شدی
76   از زیر پلو ملی بر آمد
77   از زیر بروت شی که شتر تیر شوه ام خبر نموشه
78   از سری خری شیطو لاحول کده تاشو
79   از سفله چی گیله
80   از سورنی چی چی موره فقط یک پوف
81   از سودای نخت بوی مشک میه
82   از شار بور شو و ازنرخ نه
83   از صر بچه خارکش یک بچه سرکش بهتره
84   از ای در نمنده از او در منده
85   از اسپ دو و از صاحب جو
86   از کاه رفته کوه جورموکونه
87   از کم کم موره و از زیا زیاد
88   از کوزه اموچیز موره که ده منی شی استه
89    از کیسه خلیفه بخش نکو از کیسه خود خو بخش کو
90   از کیسه خالی چی مینالی
91   از گب گب میخیزه
92   از یگ گل بهار نموشه
93   از گیر دوز بور شد و ده گیر رمال افتاد ، ازچاله بور شد و ده چاه افتاد
94   اگله دختر و بای ملگ کس سیر نموشه
95   از گوشت نصیه کده شش حاضر بهتره
96   از قار اوغو و رام ازبک بترس
97   الحمد الله پیر شوی ، داماد میر شوی و باد ازو جهان گیر شوی
98   از ماخ میندر کده خیده خرس بهتره
99   از مردو کده گوشت خر خوردو روایه
100   از مردگ کارشی و از خاتو نان شی
101   از مرگ نترس از رخنه مرگ بترس
102   ازمکر دانا نترس و از غول دوری نادو بترس
103   از مرگ کده ماتم شی کلونه
104   از مرد گرد میمانه و از نامرد درد
105   از مه گفتو نه و ازتو شنیدو
106   از ناچاری بوسه ده دم خر میزنه
107   از نظر کور همه ای دنبا تریک استه
108   از نوکیسه قرض نکو و اگه کدی خرچ نکو
109   ازهرچیز که بدی آدم آمد سری آدم میه
110   ازی گوش که بوگی ازو گوش بور موشه
111   ازیکه سخن بدل کنی کوچه بدل کنی بهتر استه
112   ازیک گب شور میخیزه و از یک جرقه حریق
113   از یک دست کار ساخته نیه
114   از یک خانه ور یک جانور
115   از یک دست صدا بور نموشه
116   ازی چاها آو بور نموشه
117   اسپ سواری خوره می نخشه و گاو اوش گر خوره
118   اسپ خوب هم خیندوگه و هم لغندوک
119   اسپ اگه آوو بشه قمچی ده زی اوزو بشه
120   اسپ و قاطر یگی دیگه خوره لغه نمیزنه
121   اسپ که نال شد قوقری پای خوره بلند مونه
122   استقامت مایه ای پیروزی
123   اشتر که از تشنگی بوموره بازهم یک نوور آو ده کوره شی استه
124   اشک کباب باعث طغیان آتش موشه
125   اصل وفا کونه و کم اصل خطا
126   اشتر دوزی از خم خیزی نموشه
127   اعتراف ده گناه درخواستی یی بخشش استه
128   اگه بیکار مندی عریضه کو
129   اگرخواهی اختیار شوهرت را بیگیری، اختیار شکمش را بیگیر
130   اگر ازو خیری بود، اسمش خیرگ بود
131   اگر پول ندری هم لطف خوش داشته باش
132   اگر ده دریا بوره دریا خشک موشه
133   اگه ده خانه کسه یگ حرف بسه
134   اگه دل بوسوزه از چشم کور هم آو دیده بور موشه
135   اگه روزگار باتو موافقه نکد ، تو موافقه کو
136   اگه سیال برابر نشدی سیال گوم شو
137   اگه ما نخوردیم نان گندوم ، دیدیم دست مردم
138   اگه یگ پول دشتی یگ بیرار دری و اگه صد پول دشتی صد بیرار
139   اگه یار شاطر نیستی بار خاطر هم نباش
140   اگه یار اهله کار سهله
141   اگه نان دری نام دری
142   اگه همه شبها شب قدر بودی ، شب قدر هم بی قدر بودی
143   امباق ها روی ده روی و ابسونو موی ده موی
144   امانت ره خاک هم خیانت نموکونه
145   ام از چل مند و ام از توشرا
146   امروز اگه تخم مرغ پیدا کدی صبا مرغ پیدامونی
147   امید گاو کس قولبه نکو و امید دوغ کس دلده
148   انصاف از عبادت بهتره
149   اوقات خری لنگه
150   اول دره و آخیر نده ره
151   اول فکر کو و باد ازو بوگوی
152   اول خانه ره پر ارزن کو و باد ازو فکر زن کو
153   اول سلام ، باد ازو کلام
154   اول زحمت آخیر راحت
155   اونمو آش و اونمو کاسه
156   اونمو خر و انمو خورجی
157   انمو خرگ و انمو درگ
158   اولاد پاره جگره و مال خون جگر
159   اولاد ده خوگ بغل شیرینه
160   اولاد کته کدو یک شار آباد کدونه
161   الاد بادام و نوسه مغز بادام
162   اولاد پیدا موشه و آیه بابه نه
163   الهم کم کم و الرحمن بلته بلیو بلته بلیو
164   الله بلا ده گردون ملا
165   اید کس دوغ خوره تورش نموگه
166   اید کس نان گم نکده
167   اید زاق بد آق نیه
168   ای سونگ توره موگوم و اوسونگ تو بشنو
169   ای کشته کی ره کشته که توره بوکوشه؟
170   اینمی چراغ روشو از اونمو گنده روغویه


تشکر دوستان

۱۳۹۰ تیر ۴, شنبه

ضرب المثل های مربوط به حرف "آ"

 1   آبادی که ده ار جای استه از آو استه
2   آب روی ارکس ده دست خود شی استه
3   آبه ده پیش قاضی ، باچه شی ده بازی
4   آبرو که استه ده یک دانه جو نموره
5    آتش که در گرفت ترو خشک موسوزه
6   آتشی زیر خاکستر ، از پگ سوزنده تر
7    آتش در دده ، گل کدی شی سخته
8   آتش کس ره سیا نموکونه ، دود شی سیاه موکونه
9   آجت ده گوی گاو اوفتد، گوی گاو ده منی آو اوفتد
10   آخیر پیری داغ امیریه ، آخیر پادشاهی کاکشی یه
11  آخیر تخم دوزی مرغ دوزی یه ، آخیر هستی نیستی یه
12   آخیر جای پوست دبیه و جای گاو گاوخنه یه
13   آدم بد مردو نده ره
14   آدم بوکوش ، ده پالوی ازمه بیشی
15   آدم بیکار یاغر شوه یا بیمار
16   آدم بی حکمت که فلسفه بافی موکونه ، الاغه
17   آدم بی اشتباه نیه
18   آدم بی عقل و حکمت رقم خانه ی بی پایه استه
19   آدم پول پیدا موکونه ، نه پول آدم ره
20   آدم از بوی آیه سیره
21   آدمی از دیانت استه و گیاه از بارو
22   آدم از آدم پند می گیره و خربوزه از خربوزه زنگ
23   آدمی از سنگ سخت تره و از گل کده نازگتر
24   آدم جهان گیر موشه ولی دو گیر نه
25   آدم چاپلوس ده یک دست شی آوه و ده یک دست شی آتش
26   آدم خوش مامیله ، شریک مال مردمه
27   آدم حریص چشم شی گشنه یه
28   آدم دراز بی عقله
29   آدم دلاور سری سلامت ده گور نموبوره
30   آدم دو خاتونه جای شی ده ماجد استه
31   آدمی ده امید زنده استه
32   آدمی ره آدمیت ده کار استه
33   آدم زنده ، زندگی ده کار دره
34   آدمی شیر خام خورده یه
35   آدم غریت ده ارجای تی پایه
36   آدم غریب و گوز برنجی؟؟؟
37   آدم قد کوله خو صلا مونه
38   آدم که آدم دید آدم موشه
39   آدم که پیر شد دیوانه موشه
40   آدم که پیر شد حرص شی جوان موشه
41   آدم کم روزی استه ولیکین بی روزی نیه
42   آدم گشنه ره خواو ام نموبوره
43   آدم گشنه دین و ایمونشی کمه
44   آدم لوده شد لودیه
45   آدمی مرغ بی بال و پر استه
46   آدم منده کاری موشه و گاو منده باری
47   آدمی مندلی تره که در نمی گیره
48   آدم ناتو تی پابه
49   آدم اوشیار شکسته یه و آدم دیوانه کومتی
50   آد م وشیار قد آدم می شینه
51   آرزو ده کس عیب نیه ولی بی آرزو عیبه
52   ارزوی زن رقم کیسه گدایه که هیچ پور نموشه
53   ارزو استه که چیزی زشته زیبا موکونه
54   آزادی پیر مرد ره پالوو موکونه
55   ازمند همیشه نیاز منده و طمع کار همیشه محتاج
56   آش تا بام و کاچی تاکام
57   آش مردو دیر پخته موشه
58   آش برای دو سوختو نیه ، برای خوردو
59   آشپز که دو تا شد غذای شی یا شوره یا بی نمگ
60   آشپز عاشق غذاره شور موکونه
61   آشنا کُش و بیگانه پرور
62   آغه ددو ادا موکنه و راه ره رافتو
63   آفتیو ده دو انگشت پنهان نموشه
64   آفتیو امروز از کجا بور شده؟؟؟
65   آفتیو روشنگی آسمونه و بچه روشنگی خانه
66   آق ده سری زاق بشه و سری زاق زنده بشه
67   آق داره مردم از دست شی میگیره و ضامن ره از ریش شی
68   آمدو دست خدایه و رفتو دست خود تو
69   آنچه که دلمه خواست نشد ، آنچه خدا خواست همانشد
70   آنرا که حساب شی پاکه از حساب چی باکه؟؟؟
71   آواز دول از دور خوشنمایه
72   آو که از سر گذشت چه یک نیزه و چی صد نیزه
73   آو از پغچی موره و جیه از پسی نغچی موره
74   آو جای خوره دیده غرغر موکونه
75   آو ده بینی ، باچه تی پای
76   آو که استه یک یک سال ده بینی کوه میرسه
77   آو تی خانه قمت نده ره
78   آو ده اوغور کفته نموشه
79   آو ده تشنگی و نان ده گشنگی
80   آو از روی کاسه خورده موشه
81   آو هرچی تید شوه باز یکجای موشه
82   آوه غتول کده ماهی بیگیر
83   آو که آوه اگه ده یگجای دیر مند گنده موشه
84   آوی گنده که هیچ ده کار نیه، حمامی ره ده کار میه
85   آو ده بیخ تو، تو تمم شروع کدی
86   آو آورد و کوزه ره میده کد
87   آو بیر حوضه پور کو
88   آو نادیده موزه از پای خو نکش
89   آوی که از جوی رفت دیگه بر نمی گرده
90   آو که ده دست تویه، ولی خوردو ده دل تو
91   آوی دریاره دون سک نجس نمیتنه
92   آو رای خوره پیدا مونه
93   اوی تی کایه
94   آوی که آبرو بریزه در گلو مریز
95   آو ده کتوک شی بند منده
96   آو که از سر تیر آلی عطا می خنده
97   اوو ره تازی می گیره و شادی شیره کوته موکونه
98   آلاف که استه از جم کدویه
99    آلاف دو دونه سیر مونه
100   ایین بد شمشیر ام نوشه
101   آیی بدخو، دختر سرخروی و آیی خوشخوی ، دختر سیاروی
102   آیه چه خبر داره که دختر چی هنر داره
103   آن که را زن داد ، ارزن هم داد


تشکر دوستان.

۱۳۹۰ تیر ۲, پنجشنبه

ضرب المثل های محلی

ضرب المثل چیست؟


   

                            از کوزه هما بیرون طراوت که در اوست




                                هرچه پیش اید خوش آید.

      

        نابرده رنج گنج میسر نمی شود    مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد


      

                                   این قصۀ سرد راز دارد.

           
         

                                     بده در راه خدا!     

   

                              سلی نقد به از حلوای نسیه

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــت


ضرب المثل در لغت به معنای "مثال زدن" است.  مردم در گفتگوهایشان برای اینكه منظور خود را بهتر بفهمانند، وبرای حقیقت بودن کفته هایش، جلب توجه بیشتر شنونگان، ثبوت وکمک گیری برای موضوع که میخواهد بگوید،  از ضرب المثل ها استفاده می كنند. ضرب المثل می  تواند یك بیت شعر یا فقط یك مصراع شعر یا جمله ای معروف باشد.

ضرب المثل گونه ای از بیان است که معمولآ تاریخچه و داستانی پند آموز در آن نهفته است. بسیاری از این داستان از یادها رفته  و پیشینه ای برخی از ضرب المثل ها بر مردم و عوام دیگر روشن نیست. با این حال ضرب المثل ها را مردم استفاده می کند و همگی شیوه ای کار برد و منظور کار برد آن را می دانند.
در این جا کوشش می شود تا ضرب المثل های که در بین مردم رایج اند و به لحجه ای ساده و عام در بین مردم گفتگو می شود، در محضر دید و خوانش شما عزیزان و بینندگان قرار گیرد.
در بخش " ضرب المثل " های این وبلاگ بیشتر تلاش روی دوباره زندکردن ضرب المثل های فراموش شده صرت می گیرد، تا ضرب المثل های که ا زیاد مردم زفته اند دوباره در ذهن خوانندگان خاطر نشان شود.
تقسیم بندی ضرب المثل ها روی حروف استوار است. ضرب المثل های که همه با حرف ( آ، ا، ب، ت، .....) شروع می شود، دریک گروپ و در یک صفحه، تحت یک عنوان ارایه می شود. این کار بخاطر آسان پیدا کردن ضرب المثل مورد نظر، آموختن آسانتر، زینت بخشیدن به شکل ظاهری ضرب المثل ها، و جلب توجه بیشتر بینندگان صورت می گیرد.
در ابتدا اشاره کردم که هر ضرب المثل داستان های را در خود نهفته دارد که به مرور زمان از اذهان مردم محو گردیده است. درین جا به چند ضرب المثل معروف همرا با داستان شیرین و خوندنی اش اشاه می کنم.

1)    زین حسن تا آن حسن صد گز رسن
داستان:
غالبآ اتفاق می افتد که ثروتمندان هر قدر مال و مکنت داشته باشد، هرقدر سرمایه و دارای اش بیشتر شود، به همان اندازه خواسته های ثروتش بیشتر شده و حریص تر می گردد، بالعکس حس قناعت از وی صلب می گردد، و تمام روز و شب خودرا در جمع آوری مال و مکنت صرف می کند. اگر از اینگونه انسانها سوال شود که زندگی و حیات در این دنیا چیست؟ چی معنی میدهد؟ ما باید چی کنیم؟ تقسیم اوقات و برنامه زندگی ما باید چطور تنظیم شود؟ و......... حتمآ در جواب خواهد گفت که "جمع کردن ثروت" 
بعضی از ثروتمندان را چنان جود و سخای است که به قول استاد دکتر عبدالحسین زرین کوب " حاتم طایی را به چیزی نمی گیرد و اگر تشنه ای را دریایی و دره ای را خورشیدی بخشد این همه در چشم همتش به چیزی نمی آید" 
در چنین مواردی اگر پای قیاس و مقایسه این دو عنصر که در دو قطب مخالف قرار دارند در میان آید، از باب طنز و کنایه نیشخندی می زنند و می گویند: "زین حسن تا آن حسن صد گزرسن" و یا به اصطلاح عامیانه "این کجا و آن کجا".
ابتدا فکر می کردم که درین ضرب المثل عامیانه دو کلیمه ای حسن را از باب رعایت قافیه استعمال می کنند و این مثل سائر نباید ریشه و اساس داشته باشد تا به دنبال آن پی جویی کنم ولی اخیرآ به همت "مولانا" بر آن دست یافتم.
سلطان محمد خوارزمشاه ندیم و مصاحبی داشت به نام حسن عمادالملک که در اواخر عهد سلطان محمد، از وزیران و مقربان خاصش بوده است.
عمادالملک در شفاعت گری، پایمردی، رفع نیاز نیازمندان، تجلیل و بزرگداشت شاعران و نویسندگان، وزیری نیک اندیش و برای سلطان مایه ی نیکنامی بوده است. در یکی از روزهای جلوس سلطان که بزرگان و خاصان دربار را پذیرفته بود، شاعری با استجاره قبلی به حضور آمد و قصیده ای غرا با اشارات و استعارات و تشبیهات مناسب در مدح سلطان می خواند. چون سلطان هزار دینارش صله می فرماید، وزیرش حسن عمادالملک این مقدار صله را از جانب سلطان اندک و نادر برخورد نشان می دهد و برای شاعر ده هزار دینار از خزانه سلطان حاصل می کند. چون شاعر می پرسد :«کدام کس از ارکان حضرت این عطا را سبب شده است؟» می گویند شاه را  وزیری سخاوتمندی است که حسن نام دارد.
چندی بعد که فقر و افلاس شاعر را دوباره به مدحت گری وا می دارد سلطان همچنان به شیوه سابق هزار دینارش صله می فرماید اما متاسفانه وزیر سابق از دار دنیا رفته و وزیر جدید سلطان از قضای روزگار، او هم نامش حسن بوده است که برخلاف آن حسن سلطان را از این مقدار مال بخشی مانع می آید و با تاخیر و لیت و لعل که در ادای حواله مال می ورزد شاعر بیچاره و وام دار را اضطرارآ به دریافت ربعی از عشر آن و به روایتی عشر آن راضی می کند. اینجا وقتی شاعر متوجه می شود که این وزیر جدید هم حسن نام دارد در می یابد که بین حسن تا حسن تفاوت بسیار است و یا به اصطلاح دیگر «زین حسن تا آن حسن صد گز رسن»

2)  زد که زد، خو ب کرد که زد.
داستان:
هروقت روستایی ساده دلی بنشیند و «خیال پلو» بپزد و آرزوهای دور و دراز ببافد حاضران این مثل را می زنند.
می گویند یک روز زنی که شغلش ماست فروشی بود، ظرف ماستش را رو سرش گذاشته بود و برای فروختن به شهر می برد. در راه با خودش فکر کرد که «ماست را می فروشم و از قیمت آن چند تا تخم مرغ میخرم. تخم مرغ ها را زیر مرغ همسایه میگذارم تا جوجه شود. جوجه ها که مرغ شدند می فروشم و از قیمت آن گوسفند می خرم. کم کم گوسفندهام زیاد میشود، یک روز حتمآ میان شبان من و شبان کدخدا زد و خورد میشود، کدخدا حتمآ  مرا میخواهد و از من میپرسد : چرا شبان تو با شبان من نزاع کرده و شبان مرا زده ؟
من هم میگویم : زد که زد خوب کرد که زد !» زن که در عالم خیال بود همینطور که گفت : «زد که زد خوب کرد که زد» سرش را تکان داد و ظرف ماستی از رو سرش به زمین افتاد و ماست را که به صد زحمت جمع کرده بود، روی زمین ریخته شد.